nachtgedachten

O Kerstnacht, schooner dan de daegen - Joost van den Vondel

O Kerstnacht, schooner dan de dagen,
Hoe kan Herodes ‘t licht verdragen,
Dat in uw duisternisse blinckt,
En wort geviert en aengebeden.
Zijn hooghmoedt luistert naer geen reden,
Hoe schel die in zijn ooren klinckt.

Hy pooght d’ onnoosle te vernielen,
Door ‘t moorden van onnoosle zielen,
En weckt een stad en lantgeschrey,
In Bethlehem, en op den acker,
en maeckt den geest van Rachel wacker,
Die waeren gaet door beemd en wey:

Dan naer het westen, dan naer ‘t oosten.
Wie zal die droeve moeder troosten,
Nu zy haer lieve kinders derft?
Nu zy hun ziet in ‘t bloed versmooren,
Vergaen, die naulijx zijn geboren,
en zoo veel zwaerden root geverft?

Zy ziet de melleck op de tippen,
Van die bestorve en bleecke lippen,
Geruckt noch versch van moeders borst.
Zy ziet de teêre traentjes hangen,
Als dau, aen druppels op de wangen:
Zy zietze vuil van bloet bemorst.

De winkbrau deckt nu met zijn booghjes
Gelokene en geen lachende ooghjes,
Die straelden tot in ‘t moeders hart,
Als starren, die met haer gewemel
Het aenschijn schiepen tot een’ hemel,
Eer ‘t met een’ mist betrocken wert.

Wie kan d’ elende en jammer noemen,
En tellen zoo veel jonge bloemen,
Die vroegh verwelckten, eerze noch
Haer frissche bladeren ontloken,
En liefelijck voor yder roken,
En ’s morgens droncken ‘t eerste zogh?

Zoo velt de zicht de korenairen.
Zoo schud een buy de groene blaeren,
Wanneer het stormt in ‘t wilde wout.
Wat kan de blinde staetzucht brouwen,
Wanneerze raest uit misvertrouwen !
Wat luit zoo schendigh dat haer rout !

Bedruckte Rachel, staeck dit waeren :
Uw kinders sterven martelaren,
En eerstelingen van het zaet,
Dat uit uw bloet begint te groeien,
En heerlijck tot Godts eer zal bloeien,
En door geen tiranny vergaet.

Verschenen in: Gysbrecht van Aemstel, 1637