copulatievee
Normaal gesproken bepaalt het rechterdeel van een samenstelling het lidwoord, het meervoud en de hoofdbetekenis van die samenstelling. Zo is het tuinfeest een feest in een tuin, terwijl de feesttuin een tuin speciaal voor feesten is.
Een speciaal soort samenstelling is de zogenaamde copulatieve samenstelling, waarvan de betekenis omschreven zou kunnen worden als ‘iets of iemand is zowel x als y’. A dirty mind is a joy forever en dat is waarschijnlijk, waarom mijn tekstverwerker dit bijvoeglijk naamwoord voortdurend in ‘copulatievee’ veranderen wil. Bombrief, hoeslaken en gastarbeider zijn voorbeelden van een dergelijke samenstelling, maar ook woorden als minister-president, collega-arts en rechter-commissaris maken er, met hun wat vreemde meervoudsvormen, deel van uit.
Wanneer u gevraagd zou worden naar de betekenis van een dergelijke samenstelling, dan zult u waarschijnlijk het rechterlid als betekenisbepalend gebruiken: een hoeslaken is een soort laken. Alleen zult u nu tevens het linkerlid een evenzo bepalende rol geven, zij het een iets minder belangrijke: een hoeslaken is een speciaal soort laken, deze zal tegelijkertijd als hoes gebruikt worden.
Wellicht dat de correctie van mijn tekstverwerker uiteindelijk niet zo een heel vreemde was. Van seks geniet je in gelijkwaardigheid, maar er zal doorgaans één zijn, die de bepalende daad verrichten zal.